أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
511
قانون ( فارسى )
اگر تنها پىرگ كوفته و كوفتگى در پوست نيست و پوست زخم برنداشته است ، داروهاى گذاشتنى مناسب حال بر پىرگ بگذار ! مثلا آرد باقلى و سركه و عسل را درهم بسرش و بر پىرگ كوفته بگذار ، كه داروى خوبى است . اگر خواستى كه دارو بيشتر بخشكاند ، آرد گاودانه نيز بر آن اضافه كن و اگر خواستى باز تأثيربخشتر باشد ، بيخ سوسن را هم بر آن اضافه كن ! اگر پىرگ كوفته شده و پوست زخمى شده است امّا زخم چندانى نيست كه مهم باشد ، اهميت به زخم پوست مده و دارويى بر پىرگ آسيبديده بگذار كه نگذارد ورم كند . گوشت صدفيها در اين باره معركه مىكند و بسيار خوب است . و يا مرهمى را كه با نمك مىسازند بر پىرگ بگذار . اگر كندر و مرّ درهم بسرشند و بر پىرگ كوفته گذارى ، زخم باشد و زخم نباشد داروى خوبى است . اگر پىرگ كوفته است و زخم در پوست پديد آمده است و درد و آزار هم دارد و درد بسيار شديد است ، با داروهاى گذاشتنى نام برده روغن زيتون قاطى كن و دارو را به حالت گرم بر جاى آسيبديده بگذار ! اگر از اثر كوفتگى پىرگ از جا تكان خورده است ، به هيچ وجه مگذار آب سرد يا آب گرم به آسيبديده نزديك شود . روغنهايى را در علاج به كار ببر كه تأثير گياهان خوشبوى نرم و بسيار گيرنده و گرمىبخش در آنها باشد . ديگ ابزارهاى خوشبوى نيز در اين حالت مفيد و بهره رسانند . ممكن است پىرگ از اثر كوفتگى فاسد شده باشد ؛ مثلا تكهاى نازك از پىرگ - كه بسيار آسيبديده است - فاسد شود و نياز به بيرون كشيدنش باشد . در چنين حالتى همان دستورات را در بيرون آوردنش به كار ببر كه دربارهء بيرون كشيدن عرق مدينهاى گفتيم . فصل پنجم سفتى و پيچش پىرگ حالت پيچ خوردن پىرگ و سفت شدن آن بيش از اندازهء طبيعى ، اكثرا از اثر ضربت خوردن و بر زمين افتادن روى مىدهد . نشان پيچخوردگى و سفت شدن پىرگ آن است كه هرگاه با انگشت بر آن فشار دهى احساس كرخى مىشود . علاج اين حالت به علاج ورم سخت و پينههاى استخوانى نزديك است . در جدول داروهاى تكى و ساده كه در كتاب دوم قانون آمدهاند و همچنين در كتاب پنجم قانون ، بسيارى از داروهاى علاج اين حالت را ذكر كردهايم ، كه بايد بدانها رجوع شود . ما در اينجا داروهايى را ذكر مىكنيم كه آزمون شدهاند و تهيه و تركيبشان آسان است . يكى از آنها داروى تركيبى زير است .